شاهدى كه نپرسيده و تقاضا نشده اداى شهادت كند پذيرفته نيست بلكه بايد درنگ كند و خاموش باشد تا از او بپرسند و او جواب دهد . شهادت زن در غير اموال پذيرفته نيست مانند طلاق و هلال و حدود و در اموال جائز است يك مرد و دو زن در بيع و شرى و اجاره و امثال آن شهادت دهند و اگر به سرقت شهادت دهند مال ثابت مىشود و حد ثابت نمىشود و در بعض حدود مانند زنا شهادت مرد با زن پذيرفته مىشود چنان كه خواهيم گفت إن شاء الله . شهادت زنان تنهايى مرد در هر چه خاص زنان است مانند آن كه دختر باكره است يا بكارت او زائل شده و نيز عيوب خاصه زن كه در نكاح گذشت و به شهادت قابله يك ربع ميراث براى كودك نوزاد ثابت مىشود يعنى اگر قابله بگويد كودك زنده متولد شد پس از آن مرد و اگر جماعتى شهادت دهند كه مدتى زنده بود همه ميراث ثابت مىشود و اگر معلوم نشود زنده متولد شده است يا مرده اصلا ميراث ثابت نمىشود . به نظر ما چون استصحاب حيات تا هنگام ولادت حجت نيست و به نظر علماى زمان ما براى آن كه اصل مثبت است با اين كه روايات در اين باب بسيار است . شهادت زنان در وصيت پذيرفته است اما چهار زن بايد تا همه وصيت ثابت شود و بهر يك زن فقط ربع آن ثابت مىگردد بعضى گويند يك زن مىتواند چهار برابر وصيت شهادت دهد تا چون